Yaşlılarda düşme riskini azaltmanın yolları
Düşmeler ileri yaşta bağımsızlığı en çok tehdit eden olaylar arasındadır. Kalça kırığı, uzun yatış ve düşme korkusu, kişinin hareketini kısıtlayarak bir kısır döngü başlatabilir. İyi haber şu: risklerin büyük bölümü önlenebilir.
Risk faktörlerini tanıyın
Düşme nadiren tek bir nedenden kaynaklanır; genellikle birkaç küçük risk bir araya gelir. En sık görülenler:
- Denge ve kas gücü kaybı, yürüme hızında azalma
- Yeni başlanan veya dozu değişen ilaçlar (uyku, tansiyon, sakinleştiriciler)
- Gece sık tuvalete kalkma
- Görme sorunları, uygun olmayan gözlük
- Susuzluk ve ani tansiyon düşüşü
- Daha önce düşmüş olmak — en güçlü öngörücülerden biridir
Ortamı düzenleyin
Basit çevre düzenlemeleri riski belirgin biçimde azaltır: kaymaz zemin, banyo ve koridorlarda tutunma barları, yatak ile tuvalet arasında yumuşak gece aydınlatması, kenarı kalkan halıların kaldırılması ve yatak yüksekliğinin ayarlanması.
Ayakkabı da önemlidir. Arkası açık terlikler yerine, kaymaz tabanlı ve topuğu saran ayakkabılar tercih edilmelidir.
İlaçları gözden geçirin
Çok sayıda ilaç kullanan kişilerde ilaçların birbirleriyle etkileşimi baş dönmesine ve dengesizliğe yol açabilir. Yılda en az bir kez, ilaç listesinin hekim tarafından bütün olarak gözden geçirilmesini isteyin. İlaç dozunu kendiniz değiştirmeyin.
Hareketi sürdürün
Düşme korkusuyla hareketi kısıtlamak riski azaltmaz, tersine artırır. Fizyoterapist eşliğinde yapılan denge ve kuvvet egzersizleri, kısa ama düzenli yürüyüşler kas gücünü ve özgüveni korur.
Erken uyarının rolü
Bakımeli şubelerinde görüntüsüz hareket sensörleri, sakinin gece yataktan kalktığını veya uzun süre hareketsiz kaldığını bakım ekibine anında bildirir. Hand of Care bağımsızlık endeksi ise yürüme ve günlük aktivitedeki yavaş düşüşleri haftalar öncesinden gösterir; böylece düşme olmadan önce bakım planı güncellenebilir.
Bir düşme yaşandıysa, yaralanma olmasa bile hekime bildirin. Düşmenin nedeni bulunmadan alınan önlemler eksik kalır.